DODENHERDENKING 4 mei 2022

“Je wil weten wat ik gedaan heb terwijl we in de rij stonden.Ik heb gehuild om al mijn fotoalbums die thuis in mijn gangkast staan en die ik niet heb kunnen meenemen.

Foto’s van mijn familie, van mijn zoon als kind en van mijn vreedzame leven vroeger. Ik bid dat ik later mijn foto’s nog terug kan krijgen.

Ik kon nu maar één koffer meenemen.”

Nee, dit is niet het verhaal van één van onze Joodse medeburgers die tijdens de Duitse bezetting werden weggevoerd en vermoord.

Bijna tachtig jaar geleden.

Toen het oorlog was…

Dit is het verhaal van Elena, een vrouw uit Kyiv die moest vluchten omdat Poetins leger haar stad aanviel en bombardeerde.

Nog geen twee maanden geleden.

Omdat het oorlog is…

Omdat het weer oorlog is.

Niet in onze straat, niet in onze gemeente, niet in ons land.

Maar zo dichtbij dat we de bommen bijna kunnen horen.

Zo dichtbij dat we ook vrezen voor onze veiligheid.

Voor onze vrijheid.

Want dat is oorlog: de ultieme aanval op onze vrijheid.

Dat is wat we ieder jaar hier herdenken:

hoe het was om in onvrijheid te leven,

hoe het was om familie, vrienden en buren te verliezen,

hoe het was om te moeten vluchten voor geweld.

Maar ook altijd, al bijna tachtig jaar, met de heimelijke opluchting en trots dat de meesten van ons van ná de oorlog zijn…

Dat we in Nederland, in Europa al bijna tachtig jaar in vrede samenleefden.

In alle vrijheid.

Nu zien we iedere dag de beelden en horen we de verhalen van Elena en vele anderen en beseffen we dat de oorlog weer heel dichtbij is gekomen.

Dat veel mensen weer leven in angst en onvrijheid.

Daarom is het zo belangrijk om juist vandaag te beseffen dat vrijheid niet alleen een recht is maar ook een plicht.

Daarom is het zo belangrijk om open te staan voor mensen die voor oorlog vluchten, waar zij ook vandaan komen en hen zo goed en gastvrij mogelijk op te vangen.

Daarom is het belangrijk dat wij onze vrijheid delen en doorgeven.

Want oorlog is oorlog, een vluchteling is een vluchteling.

“De omgeving van de mens is de medemens”, schreef de Rotterdamse dichter Jules Deelder.

Iedere medemens.

In alle vrijheid.

Die vrijheid wordt niet alleen bedreigd door bommen en mortieren,

Maar ook door woorden.

Door vooroordelen en leugens.

Dat zien we niet alleen 2000 kilometer verderop, waar nepnieuws en desinformatie een oorlog veroorzaakten.

Dat zien we ook hier, in ons eigen land, in onze eigen omgeving.

Zeker de afgelopen twee jaar, tijdens de pandemie, liepen de emoties vaak hoog op.

We moesten ons terugtrekken in onze eigen bubbel,

maar het lijkt wel alsof we ons ook steeds verder hebben teruggetrokken in ons eigen gelijk.

Het lijkt wel alsof we door ons tijdelijke gebrek aan vrijheid – en dat was zeker niet makkelijk! – steeds minder oog hadden voor de essentie van vrijheid:

de ruimte, de mogelijkheid om je eigen keuzes te maken,

om je eigen mening te hebben en die te kunnen uiten.

Niet alleen voor jezelf maar ook voor anderen.

Niet alleen door te praten maar ook door te luisteren.

In alle vrijheid.

Laten we daarom vandaag,

hier,

samen,

niet alleen stilstaan bij het verleden,

toen we moesten vechten voor ons recht op vrijheid.

Maar laten we ook stilstaan bij onze plicht, onze verantwoordelijkheid, om die zwaarbevochten vrijheid – vandaag en iedere dag – aan elkaar te geven en te gunnen.

Dat betekent vooral dat we elkaar de vrijheid moeten geven om onze eigen keuzes te maken

Elkaar de vrijheid moeten gunnen om onszelf te zijn.

Want de omgeving van de mens is de medemens….

En wij zijn allemaal allebei: mens en medemens.

Praters en luisteraars, denkers en doeners, gevers en nemers.

Allemaal onszelf en allemaal anders.

Allemaal met het recht en de plicht om vreedzaam samen te leven.

En dat kan alleen in alle vrijheid.

Uit de speech

Mevrouw Van Boheemen,

U bent ook weer een vrijwilliger van wie een groot deel van haar leven in het teken heeft gestaan van het welzijn van anderen, en die blij wordt als zij anderen blij kan maken.

Ik had deze toespraak graag voor u in het Maastrichts gehouden omdat u zo’n groot fan bent van Andre Rieu, maar helaas is dat dialect niet aan mij besteed en dat moet ik dan ook maar niet proberen.

In ‘gewoon’ Nederlands ga ik uw geschiedenis als vrijwilliger benoemen en die begint maar liefst 30 jaar geleden.

Want toen trad u aan als bestuurslid van de Stichting Tafeltje Dekje Zoeterwoude-Stompwijk en werd u vrijwilliger bij de Stichting WOEJ. Naast uw drukke gezinsleven met opgroeiende kinderen nam u de rol van coördinator van de bezorging van warme maaltijden op u. En dat deed u met de voor u zo typerende pragmatische en zorgvuldige aanpak.

Inwoners die zelf niet in staat waren om een warme maaltijd voor zichzelf te verzorgen, kregen deze dagelijks thuisbezorgd dankzij uw inzet, betrokkenheid en toewijding. U onderhield contacten met inwoners en met de mensen met wie u samenwerkte en bood hen áltijd een luisterend oor.

Een van uw gevleugelde uitspraken is ‘komt tijd komt raad’ en dat zult u dan ook vast vaak gezegd hebben tijdens uw gesprekken. Uw zelfverzekerdheid en overtuiging bij uw manier van handelen, mét daarbij het feit dat u geen blad voor de mond neemt, zal voor menigeen verhelderend en inspirerend zijn geweest.

U bent een verbindende factor, en dat verbinden van mensen, daar blinkt u in uit heb ik mij laten vertellen. Dάt is ook een van de vele redenen dat Tafeltje Dekje u zo waardeert.

Want, naast het luisterend oor dat u bood aan uw medemens onderhield u ook nauwe contacten met de chauffeurs die de maaltijden bezorgden en met de koks van WIJdeZorg die de maaltijden verzorgden. Daarnaast was u ook verantwoordelijk voor de financiële administratie via WOEJ en stelde u de bezorgroosters op.

Helaas kwam er een einde aan uw vrijwilligerswerk bij Tafeltje Dekje op 30 april vorig jaar omdat de samenwerking met de Stichting WIJdeZorg eindigde. Ik weet het natuurlijk niet zeker, maar na alles dat ik over u heb gehoord, zou ik mij zo kunnen voorstellen dat als het anders was geweest, u gewoon was doorgegaan ondanks uw hoge leeftijd.

Maar… ‘age is just a number’ en dat blijkt ook nu maar weer.

Op 10 juli van dit jaar bereikt u de respectabele leeftijd van 85 jaar en kunt u nog meer gaan genieten van uw kinderen en uw 21 kleinkinderen! Wat een rijkdom!

En ik zie zo voor me dat tijdens een potje Rummikub of Klaverjassen met uw vriendinnen Andre Rieu of Duitse schlager muziek op de achtergrond te horen is.

Over de contacten met de inwoners van Stompwijk hoeft u zich geen zorgen te maken want vanuit uw rol als wijkcontactpersoon voor de Laurentiuskerk zullen er vast nog vele gesprekken volgen.

Mevrouw Van Boheemen, dank u wel dat u zo’n groot deel van uw zeer actieve leven gewijd hebt aan het welzijn van anderen.

Zijne Majesteit de Koning heeft u benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Van harte gefeliciteerd.

Beste meneer De Jong,

Uw vrijwilligersfuncties hebben veelal de naam ‘maatje’ in zich.

Toen ik de betekenis van een ‘maatje’ ging opzoeken stuitte ik eerst op de volgende definitie ‘de eerste jonge haring van het seizoen die nog geen hom of kuit heeft aangemaakt’.

Ik ga het vandaag natuurlijk niet hebben over maatjesharing’, maar wel over andere maatjes, zoals fietsmaatjes en schuldhulpmaatjes.

Ik weet dat een maatje vooral iemand is die contact aangaat om een ander bij te staan. Met wie je goed kunt opschieten en met wie je veel leuke dingen kunt doen. Dat bent u voor anderen!

Ik neem u even mee in uw vrijwilligersloopbaan, die meer dan een halve eeuw geleden begon. Heeft u even?

U begon als vrijwilliger in 1968 bij Jeugd sociëteit Stompwijk, genaamd Asafoetida, in de rollen van penningmeester en voorzitter. Mede door uw inzet kwam er meer vertier voor de Stompwijkse jeugd.

Al meer dan 40 jaar bent u penningmeester van de H. Laurentiuskerk Stompwijk. U besteedde daar bijvoorbeeld veel tijd aan inzamelacties en werkte in de kringloopwinkel van de kerk om de renovatie van de kerk financieel mogelijk te maken.

Toen ik uw dossier bekeek, moest ik denken aan een uitspraak van John F. Kennedy, die volgens mij ook door u herkend wordt. Kennedy zei ooit: ‘niets is te vergelijken met het eenvoudige plezier van fietsen’.

En fietsen doet u!

In vele rollen en langdurig zet u zich in voor Toerclub Stompwijk, waar u bijvoorbeeld de Elfdorpentocht organiseert. Ook bent u sinds de oprichting bestuurslid. De Toerclub omschrijft u als een man waarop je kunt bouwen en vertrouwen.

We fietsen nog even door in uw cv, dat ik overigens niet chronologisch behandel hoor! U bent fietsmaatje bij Fietsmaatje Zoeterwoude.

Een prachtige club die mensen die dat niet meer zelfstandig kunnen, lekker mee naar buiten neemt en actief laat bewegen. Wat fantastisch dat u op deze wijze sommigen úit het isolement haalt, de wereld weer ín.

Naast fietsmaatje, ben u ook schuldhulpmaatje bij Schuldhulpmaatje Leidschendam-Voorburg. Uw integere bescheiden wijze van handelen is een voorbeeld voor anderen geeft de stichting aan.

Een aantal jaren was u een zeer betrokken mantelzorger voor twee mensen. Bij nacht en ontij bezocht u hen tot hun moment van overlijden. En ook de organisatie Tafeltje Dek Je vond in u een fijne vrijwilliger voor het rondbrengen van maaltijden.

Sinds een aantal jaren bent u begeleider bij Hotel-Boerderij Akkerlust. Daar is men blij met uw ‘groene vingers’. Aan de hand van Jaap’s tuinkalender is de zaai- en oogstplanning in beeld gebracht. Want leerlingen hebben zo vaak vakantie… u wilt wel graag dat de leerlingen zelf de vruchten plukken van hun oogst. En niet iedereen heeft  groene vingers heeft, soms gaat helaas ook de rabarber en muntthee in het spitten mee :-).

Meneer de Jong, u heeft zoveel voor anderen betekend door zich onvermoeibaar in te zetten voor uw medemens.

Zijne Majesteit de Koning heeft u daarom benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Om een hoekje kijken en meegenieten kijk:

https://www.midvliet.nl/televisie/uitzending-gemist-televisie/video/2041-lintjesregen-2022-in-leidschendam-voorburg