In verband met de komende Moederdag was het gisteren bij mij al klusjesdag. Wij begonnen om 10 uur met koffie of thee en zelf gebakken cake door Clasien. Zoals ieder jaar kregen de voor– én achtertuin een grote beurt. De hortensia was al gekortwiekt en gisteren werd het ook al het onkruid verwijderd.
Ondertussen ging ik met Leny gezellig plantjes kopen. Die, toen ze gepoot waren, al een heel ander aanzicht gaven.
Wiljan gaf de auto een goede beurt en heeft alle groene randjes goed geraakt met een afgekeurde afwas- borstel, zodat Maartje ook weer tevreden is. Toen werd het etens-tijd, tijd voor lekkere broodjes wit of bruin en krenten brood met spijs.
Daarna werd het laatste werk in de tuin voltooid. Herman kreeg het voor elkaar om een boom (mij al jaren) een doorn in het oog, met wortel en al te verwijderen. Het kostte hem wel bloed, zweet en nog net geen tranen.
Na een afsluitend koffie of thee, toog iedereen weer op huis aan. Mij als blijde moeder achter latend.
Hier mee wil ik iedereen (die heeft mee gewerkt) heel erg bedanken. Mijn Moederdag kan niet meer stuk, dat begrijpen jullie zeker wel.
Er was afgelopen weekend weer van alles te doen in Stompwijk. Zaterdag was er een open dag bij de Stichting Groen en Geluk ter ere van de opening van het nieuwe tuinseizoen en tevens werd de nieuwe kraam “geopend” waar zij wekelijks groente in gaan aanbieden. Er was veel werk verzet om het geheel een feestelijk tintje te geven, met ballonnen aan de brug kon je al vanuit de verte zien waar je moest zijn. En met de gezellig klinkende (maar vaak trieste tekst) Ierse muziek van Blue Monday kwam je het terrein op. Wat hebben Mariska en Maarten met de vele vrijwilligers veel werk verzet het afgelopen jaar, een groot verschil was duidelijk zichtbaar.
Er is een lestuin, er zijn kindertuinen, hoge bakken waardoor het makkelijk tuinieren is op stahoogte. De tuinen lagen er al mooi bij, maar deze dag was natuurlijk vooral een feestje en er kon dan ook van alles gedaan worden; een speurtocht naar knuffels, schminken, ballonnenkunst, een springkussen voor de kinderen. Er konden plantjes en stekjes gekocht worden, allerlei lekkere zeepjes, kruiden, honing ect. gemaakt van bloemen. Het was met recht een feestje, veel succes met het nieuwe tuinseizoen.
In de avond en nacht was het eerste schuurfeest van het jaar bij van Leeuwen in de Westeinderpolder. Ik heb gehoord dat het daar ook tot laat heel gezellig geweest is, met zelfs een aparte afdeling voor de wat ouderen jongeren. Zodat zij gezellig met elkaar konden blijven kletsen met een biertje in de hand terwijl in de andere hoek de volumeknop hoog stond.
Voor de zondag was er heel slecht weer voorspeld. Dat zou jammer zijn voor de organisatie van de Elfdorpentocht die dit jaar voor de 30e keer georganiseerd werd. Zij steken heel veel tijd en energie in het uitzetten van de fietstochten. Uniek, want volg de pijlen die overal neergezet zijn op de straat en zonder stoplichten. Geen papier nodig en zo kun je de hele tocht genieten van de omgeving in het mooie Groene Hart.
Het bleek echter prachtig weer te zijn en dat was te merken aan het aantal deelnemers. Meer dan 1000 fietsers die zich op pad begaven om een van de 5 routes te fietsen. Wij kozen voor de 45 km. Die ging via Meijendel waar we bij de boerderij buiten de fietsers nog een Stompwijkse familie tegen kwamen die aan de wandel was.
De route ging door de duinen naar Katwijk en terug door Wassenaar. Ongeveer het omgekeerde van vorig jaar, maar toch heel anders. De echte fietsliefhebber of fietsfanaat die wekelijks of sommigen zelfs dagelijks toertochten rijden, gingen voor een van de langere afstanden van 80, 125 of zelfs 160 km. Wij kwamen droog terug in Stompwijk. Helaas had Aad een andere bui op zijn fiets en kleding gekregen bij het fietspad in de Hel. Een gans koos hem als doelwit om wat te lossen en dat lukte aardig. De dames die later arriveerden hadden in Wassenaar wel een flinke bui gekregen en kwamen als verzopen katjes de kantine in. Maar dat mocht de pret niet drukken. Het was weer een fantastische organisatie met veel vrijwilligers, zonder kun je dit natuurlijk ook niet organiseren, en een prachtige dag lekker buiten.
Bedankt en hopelijk tot volgend jaar.
Op 18 mei is het rondje Meerpolder. Dan is het wel niet zover fietsen, maar wel veel te bekijken bij de diverse bedrijven in en rondom de Meerpolder. Hopelijk is het mooi weer en genieten we ook dan van een fijne dag buiten.
In het voorjaar van 1921 stond mijn vader Dirk Berg op het treinstation in Leiden te wachten op de aankomst van zijn pleegzoon. Toen de trein uit Boedapest arriveerde stapte daar een groep kinderen uit die naar ons land waren gehaald om bij Nederlandse families aan te sterken. Hongarije had enorm geleden onder de Eerste Wereldoorlog en veel kinderen hadden een oorlogstrauma en waren zwaar ondervoed. In Nederland trok het Centraal Comité voor Hongaarse Vacantiekinderen zich het lot van deze kinderen aan. Tussen 1920 en 1930 zorgde dit comité voor de opvang van 28.000 kinderen.
De pleegzoon die mijn vader verwachtte zat niet in de trein. Wel stond er een meisje moederziel alleen op het perron omdat haar pleegouders niet waren op komen dagen. Mijn vader besloot ter plekke om dit meisje met de naam Margit Hegyi mee te nemen naar ons huis in Zoeterwoude. Hij rekende erop dat mijn moeder vreemd zou opkijken als ze een dochter in plaats van een zoon zou zien verschijnen, maar hij ging er ook vanuit dat mijn moeder haar met open armen zou ontvangen. Dat gebeurde ook! Hegyi betekent berg in het Hongaars. Dus misschien had het wel zo moeten zijn dat Margit terecht kwam in het huis van de familie Berg aan de Zuidbuurtseweg in Zoeterwoude!
In het begin was het wennen. Mijn ouders en Gré (dat was haar Nederlandse naam) verstonden elkaar niet en begrepen elkaar ook niet altijd. Als mijn ouders gingen zitten om te eten ging Gré staan en als er gebeden werd sloeg ze haar armen over elkaar en dacht mijn moeder dat ze misschien boos was. Gelukkig kon Gré snel naar school en groeide ze op tot een vrolijk, sociaal en ondernemend kind.
Eigenlijk zou Gré tijdelijk in Nederland blijven maar al snel volgde een brief van haar tante uit Hongarije met de vraag of mijn ouders voor Gré wilden blijven zorgen. Haar moeder bleek overleden en haar vader was volgens tante een lichtzinnige man die het geld dat hij verdiende alleen maar uitgaf aan drank.
In 1928 kregen mijn ouders een bericht van het Hongaarse Comité met de boodschap dat Gré terug moest naar Hongarije omdat haar vader dat eiste. Zijn dochter was 12 jaar en waarschijnlijk vond hij dat ze oud genoeg was om geld voor hem te verdienen. Het treinkaartje Utrecht-Boedapest was als gekocht en de rekening à 15,- gulden door het comité bijgevoegd. Vader en moeder dachten er niet aan om hun kind te laten gaan. Ze hadden beloofd altijd goed voor haar te zorgen. Waarschijnlijk hebben mijn ouders het comité ervan kunnen overtuigen dat Gré geen goede toekomst zou krijgen bij haar vader en kon ze toen gelukkig in Nederland blijven.
Gré bleef lange tijd enig kind. In 1933 werd ik zelf geboren. Toen had ik dus een grote zus die al 17 jaar oud was! Gré zorgde heel goed voor mij en ik vond het heerlijk als zij haar vrienden mee naar huis nam. Later kregen mijn ouders nog drie kinderen: Theo, Clazien en Jan.
Tijdens de oorlog ontmoette Gré een aantal mensen uit het verzet. Deze groep zorgde onder andere voor de verspreiding van de Kroniek van de Week, een verzetskrant. Dit krantje heb ik zelf ook rondgebracht. Ik moest ze onder mijn jurk verstoppen en naar verschillende adressen brengen. Als er mensen thuis waren mocht ik de krant niet op tafel leggen en moest ik direct vertrekken. Toen ik besefte wat ik deed, durfde ik het niet meer te doen. Ik was te angstig.
Mijn zus had geen Nederlands paspoort. Zij moest stempels halen bij het gemeentehuis. Na de eerste oorlogsjaren werd dat een spannende gebeurtenis want de Duitsers vonden dat Hongaren terug moesten keren naar hun eigen land. Tot ’43 heeft Gré stempels gehaald. Daarna was de kans om opgepakt te worden te groot. Dat betekende wel dat ze altijd heel erg op haar hoede moest zijn, zeker als er razzia’s waren.
In mei ’45 kregen we het geweldige nieuws dat Nederland eindelijk bevrijd werd door de Canadezen. Ik weet nog goed dat het op donderdag? 10 mei prachtig weer was. Mijn moeder vroeg aan Gré of ze thee wilde komen drinken buiten in de tuin. Mijn zus zei dat ze geen tijd had omdat ze de vaat moest ophalen bij de gevangenen. Ze bedoelde de vrouwen die opgepakt waren omdat ze hadden geheuld met de Duitsers. Deze vrouwen werden gevangengehouden in de jongensschool aan de Schenkelweg. Voor de school hield een jongen van de Binnenlandse Strijdkrachten de wacht. Wat er toen precies gebeurd is, weet ik niet. Gré schijnt gevraagd te hebben hoe zijn geweer werkte en dat is toen per ongeluk afgegaan in haar buik. Wat een paniek! Er moest vervoer komen naar het ziekenhuis en mijn ouders moesten op de hoogte gebracht worden. Een priester die zij goed kende heeft haar in Zoeterwoude bediend en samen met dokter Kortman en mijn vader is Gré naar het Elizabeth Ziekenhuis in Leiden gebracht. Daar is ze twee uur geopereerd, maar het was helaas tevergeefs. Gré is 10 mei op 29-jarige leeftijd overleden.
Het verdriet van mijn ouders was immens. Ik heb mijn vader nog nooit zo hard zien huilen. Zelf dacht ik dat ik nooit meer blij zou kunnen zijn. Het contrast met de feestvierende buren was ook zo groot. Bij de buren kwam de buurman thuis van zijn dienst bij de Irenebrigade. De welkomstboog die de buren hadden gemaakt, hebben ze direct weggehaald toen ze het droevige nieuws over Gré hoorden.
Maandag 14 mei is Gré begraven op de begraafplaats aan de Zuidbuurtseweg in Zoeterwoude. Ik herinner me dat het tijdens haar uitvaart ontzettend druk was. Ze is met militaire eer begraven. Haar naam staat nog steeds samen met de namen van andere oorlogsslachtoffers op een gedenkplaat. Deze plaat hangt aan de muur van het gemeentehuis in Zoeterwoude.
Gré had in Hongarije nog een broer en een zus. Paul en Aranka heb ik pas begin jaren ’70 ontmoet. Eerder lukte niet vanwege de Russische bezetting in Hongarije. Paul was opgeklommen in de communistische partij en hij was verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in Boedapest. Toen hij hoorde dat hij kanker had heeft hij zelfmoord gepleegd. Aranka is nog een paar keer in Nederland geweest.
Mijn lieve zus Gré draag ik altijd bij me. Ze heeft een plekje in mijn hart en ik draag altijd haar ketting met gouden kruis om mijn nek.
Als ik in de krant lees en op televisie de oorlog in Oekraïne zie, doet mij dat heel veel pijn. Ik voel het leed van deze mensen en ik kan en wil niet begrijpen dat mensen elkaar dit aandoen. Ik hoop dat het ooit lukt om in vrede met elkaar te leven.
Ik dank u voor het lezen van het verhaal over mijn zus Margit Hegyi, Gré Berg. Heel fijn om deze dierbare herinnering met u te delen.
Woensdagochtend in huize v.d. Bosch: een gepland tochtje naar het gemeentehuis in Leidschendam, alwaar Ria Luiten een lintje zou krijgen, zo was er aan Gerda verteld. Bijna iedereen moest werken, kon niet naar Leidschendam komen voor Ria, dus Gerda een vrije ochtend op haar werk gevraagd én gekregen.
Woensdagochtend in huize van Velzen: om kwart voor acht komt Maaike ons huis binnen met de mededeling dat ik mij moest aan gaan kleden, iets gezelligs aan moest trekken, want we zouden iets leuks gaan doen. Ik zat nog in mijn duster met een lekker bakkie koffie en protesteerde luid. Immers het was woensdagochtend en dat is mijn badmintonochtend, die ik niet zomaar oversla. Maar luid, luider protesteren hielp niet. Op een gegeven moment was het máááááámmmmm en daarna ben ik mij toch maar in de kleren gaan hijsen.
Aankomst in het gemeentehuis: al heel wat mensen aanwezig. Waaronder onze oudste zus Co en vriendin Ria v.d. Hoeven (ik begreep er helemaal niets meer van) En ik dacht uiteindelijk dat wij daar voor Theo v.d. Bosch waren, want ja, hij doet zoveel voor het dorp. (begreep ik nog steeds niet waarom Ria daar was)
Ach, lang verhaal kort: als tweede werd Gerda naar voren geroepen, zij moest even worden aangestoten, want ze zat met haar gedachten ergens anders. Wat een verrassing, zij was daar dus toch niet voor Ria Luiten (die trouwens helemaal niet aanwezig was), maar voor haarzelf. Dus…. Wij waren daar toch allemaal voor haar….. Maar, dat bleek ook weer niet waar….
Als derde werd ik naar voren geroepen: nou ja, deze verrassing was nog groter dan het feit, dat Gerda een lintje had gekregen. Nee joh, hoezo dan? Ik????Ik schrok eigenlijk, want zoveel bijzonders doe ik nou toch ook weer niet. Wat ik ook doe, ik doe het met plezier en liefde. Wie weet hoe lang ik nog stil moet gaan zitten, als ik later écht oud ben. Dan kan ik toch beter nu maar dingen doen die ik leuk vind?
Ik kan u vertellen, bij ons beiden liepen de emoties nogal op, de verrassing was zo ontzettend groot! Het mooist van dit hele verhaal vind ik, dat iemand het voortouw heeft genomen en er maar liefst ’n heel jaar mee bezig is geweest om ons deze onvergetelijke ervaring te geven.
Namens Gerda en mijzelf, wil ik iedereen hartelijk bedanken die hier zijn/haar steentje aan heeft bijgedragen, onze kinderen, die toch maar mooi vrij hadden gevraagd, (en zenuwachtig in de file hadden gestaan) maar in het bijzonder bedanken wij onze neef Maarten van der Meer, die hier het meeste werk aan heeft gehad.
Op Koningsdag ben ik naar Stompwijk gefietst vanuit Stolwijk, om mijn wekelijkse kaasje te brengen (en om kleindochters te zien zingen bij het Dorpspunt). Helaas is in mijn haast een pakketje van mijn fiets gevallen. Vlakbij de rotonde (Meerlaan). Een wielrenbroekje (zwart) en wielrenshirt (grijs-zwart). Hoop dat iemand het heeft gevonden?
Hartelijk dank, Jan de Vrij
(vader van Jeroen, Dr v Noortstraat 74, Tel 0620851365)
De lintjesregen was HET gesprek in Stompwijk deze week, want maar liefst 2 dorpelingen werden ermee vereerd. Gerda en Trees wil ik natuurlijk hartelijk feliciteren, zij werden terecht in het zonnetje gezet want wat zijn beide dames toch bezige bijtjes. Dat jullie nog lang met veel plezier vrijwilligerswerk blijven doen.
Vrijdagmiddag heeft Greet van Geijlswijk van mij een lintje gekregen omdat zij trouw heel sportief haar wekelijkse rondes komt zwemmen. Ik hoop dat jij nog veel waterpret zult beleven Greet.
Tja, je kan het meisje wel uit het dorp halen, maar het dorp niet uit het meisje. En dus toog ik afgelopen vrijdag vanuit Hoogmade naar Stompwijk om samen met mijn moedertje lekker pannenkoeken te gaan eten bij Jetty’s eettafel. Toen we het Dorpspunt binnen kwamen kwam de heerlijke geur van pannenkoeken ons al tegemoet. We konden een mooi plekje uitzoeken.
Het was een volle bak met 40 personen maar geen probleem, er was ruimte genoeg en de tafels zagen er feestelijk uit met servetjes in het rood, wit, blauw en een oranje bloemetje. Het was een feest van herkenning, zoveel mensen uit Stompwijk (en omgeving) en natuurlijk “onze” eigen bakker Jan Havik die zich een slag in de rondte heeft gebakken. Het resultaat was een hele stapel overheerlijke pannenkoeken, naturel, met kaas of met ham-kaas.
We konden zelf de topping erop doen, jam, stroop of poedersuiker. Ze vonden gretig aftrek, ze waren mooi van formaat, niet al te groot dus genoeg ruimte voor een tweede of voor sommige zelfs een derde. Ook het drankje was weer lekker en de kannen water met een schijfje citroen niet aan te slepen. Er was alle tijd om lekker te eten en te praten en daarna kregen we nog een overheerlijk ijsje met boerenjongensijs, slagroom, een stroopwafeltje en versierd met een vlaggetje.
Na afloop werd de vrijwilligersploeg in het zonnetje gezet, ze hebben er weer voor gezorgd dat het ons aan niets ontbrak. Ook was er een nieuwe vrijwilliger, Margriet de Graaf, zij werd nog even extra genoemd en heeft haar vuurdoop uitstekend doorstaan.
Met een daverend applaus werd er afscheid genomen en met goed gevulde buikjes vertrokken wij rond 13.30 uur weer huiswaarts. Heel veel dank dat ik hier van mee mocht genieten en hopelijk tot een volgende keer.
