Vredebreuk in de Kerststal

Als de kerstdagen voorbij zijn, is iedereen weer in zijn gewone doen. Veel mensen hebben tussen de kerstdagen en oud- en nieuwjaar wat vrije dagen om op te maken en dan is het misschien een leuke gelegenheid om de levende Kerststal te bezoeken in het Belgische Maas-Eik, net een stukje over de grens. De kerststal blijft daar staan tot aan Drie Koningen.

Ik las vorige jaar in de krant dat een ezel niet zo goed met de schapen in levende kerststal overweg kon. De agressieve ezel is uit de stal gezet en verbannen naar het weiland. De ezel beet van één schaap een oor af en een ander schaap schopte hij blind aan één oog. Dit schaapje bleek zo ernstig gewond dat het afgemaakt moest worden. Hieruit blijkt dat er ook geen vrede onder de dieren is. Ik denk dat door het te dicht op elkaar leven van dieren en mensen, ze dezelfde eigenschappen hebben in hun territorium, wat mensen en beesten in monsters kan veranderen. Ze reageren zich af op andere mensen en dieren, bijvoorbeeld bij burenruzies, overlast, geluidshinder en duizend andere voorvallen. Je leest het dagelijks in de krant, overal lijkt het oorlog. Haat, misbruik van mensen, belazeren van ouderen, miljoenen mensen vluchten uit oorlogsgebieden en zoeken een weg naar rust en vrede.

Wat is het toch dat wereldleiders macht, oorlog en geloof als reden gebruiken om hun territorium te ver-

groten. Zijn het dan zulke stomme grote ezels die hun medemens in één keer zijn vergeten, die  in één klap de goede relatie, die zij juist in jaren in goede harmonie hadden opgebouwd, met landen, buren en geloven uit elkaar laten spatten? Om kort te zijn, het hele jaar door is er vuurwerk zonder jaarwisseling, worden er mensen getroffen die daar het slachtoffer van zijn.

Het nieuwe jaar 2015 is weer in zicht en wij wensen u en uw gezin een voorspoedig, gezond en liefdevol Nieuwjaar toe. Laat 2015 een verzoeningsjaar zijn voor allen en misschien is dit een gelegenheid om het dit jaar nu eens anders te bekijken in dit kleine kikkerlandje. Er is niets prettiger dan samen door één deur te kunnen gaan zonder haat of ruzie. Oorlog is er al genoeg en rottigheid in de hele wereld ook, vrede is op dit moment ver te zoeken.

En daarom dacht ik even terug aan die ezel. Hoe dom kan je zijn zoals die ezel, om te beginnen met de breuk met andere dieren en mensen. Wij houden van alle mensen met wie wij leven als gezin en intens daarvan genieten: op ons vakantieadres, met de zangmaatjes, familie, vrienden, kennissen en duizenden andere mensen die ons lief zijn. Wij zeggen er proost op, en in het nieuwe jaar: geniet!

Als je nooit aan je dierbaren denkt dan sta je in 2015 ook weer alleen op de wereld.

Wybo Suijten, Scheveningen

Mijmeren over Stompwijk hoe ’t was

Stompwijk staat op de kaart,

ligt aan de Stompwijkse Vaart.

In 1213 word Stompwijk voor ’t eerst genoemd,

nu door De Drie Molens ‘wereldberoemd’.

Als je Stompwijk in komt rijden,

denk ik vaak, wat zijn de Stompwijkers te benijden.

Maar nu ga ik aan m’n gedicht beginnen,

er schieten mij veel Stompwijkers te binnen.

Wie kwamen we zoal tegen in die dagen?

ja natuurlijk, postbode Corstiaan Verhagen.

Je kon je laten overvaren per schip,

op het pondje aan de Knip.

De 1ste autobezitter was Cor van der Zijden,

die zag je in 1924 met boter en kaas rondrijden.

Rond 1900 ‘Melksalon Bolleboom’ aan de Bovenmeer,

die reed ook Stompwijk op en neer.

En wat van Smederij Elderhorst te denken,

hij bediende al zijn klanten op hun wenken.

De bakkers Havik, Caspers en Stijnman liepen alle dagen,

brood te leuren met paard en wagen.

En de Familie van Veen als ik mij niet vergis,

had veel bunnen vol met vis.

Er reed ooit eens een busdienst op z’n gemak,

die had de bijnaam “De Rode Slak”.

Ook aan droge voeten werd gedacht,

aan de Ommedijk werd een gemaal aangebracht.

Café van de Lubbe had de naam “De Nieuwe Schenkkan”.

Jeetje wat konden ze daar drinken man,!

Ze liepen nogal eens achterstevoren uit het café,

schommelend én met ’n lege portemonnee.

Ook de kruidenier en snoepwinkel waren top,

de eigenaren waren de Familie Hoogeveen en Benschop.

Kolenboer Gerrit Hilgersom,

bracht z’n kolen bij z’n klanten achterom.

De winkel van Gerard Vurens, ook niet slecht,

dag en nacht kon je er terecht!

Schoenmaker Jan Hagen zittend voor z’n raam,

herstelde de schoenen snel en vakbekwaam.

Melkboer Piet Janson moest vaak achterom bezorgen,

riep dan hard: ‘Voooolluuuuukk en ’n goeie morgen’.

Piet Reijcholdt nam het niet zo secuur,

ging wonen in een kippenschuur,

Ja, je kan dan wel nagaan,

dat dat in de landelijke pers kwam te staan.

Bij de Spar van Wim Suijten,

kocht je veel voor weinig duiten.

En kwam je even bij Cors van den Bosch langs wippen,

zag je wel honderden kippen.

Tot slot lieve mensen,

een fijne Kerst en de beste wensen.

Jan v.d. Sman een hele Nootdorper, maar zeker ook een halve Stompwijker

Een Kerstketting maak je niet alleen!

Al ruim 45 jaar niet meer woonachtig in Stompwijk, maar de jaarlijkse Kerstketting heb ik, dankzij Petra en Leo, altijd mee mogen lezen en elk jaar opnieuw van genoten. 

Mijn gedachten voor deze Ketting brengen me bij de Kerst terug in mijn kinderjaren. 

Kerstmis betekende toen, twee dagen zondag met allerlei extra’s.  Vader Jaap zorgde voor een kerstboom, natuurlijk een echte…en moeder Sjaan haalde de kerststal en de kerstversiersels van zolder. Voorafgaand werd ik naar de polder gestuurd, naar het ouderlijk huis van mijn moeder op de Westeinderweg 12 om daar hulst mét besjes te vragen aan Ome Jaap en tante Catrien (mijn peetouders). Deze hulst ging om de portretten van oma en opa van Santen, die recht tegenover de boom en de stal hingen. 

Samen met mijn moeder mochten de kinderen de versieringen uitpakken en één voor één aan mijn moeder geven, die ze in de kerstboom hing. Zo ging het ook met de inrichting van de kerststal, alle beeldjes waren stuk voor stuk in oude kranten verpakt. Als laatste werd de kerstverlichting aangebracht. Kleurrijke lichtjes, één lichtje kwam bij het kindje Jezus in de stal. O ja, niet te vergeten het engelenhaar…dat werd om de engel boven op de stal gedrapeerd. 

De rollen van mijn ouders waren traditioneel verdeeld. Mijn vader zorgde voor de boom en een schoon erf, plus een melkkan met verse melk van de boer. Mijn moeder voor de kerstversiering en het eten voor de kerstdagen. Van te voren werd er veel eten in huis gehaald en ook al klaargemaakt. Zoals soep trekken van schenkel en soepgroenten, rollade braden, bietensalade maken en de custard pudding gekookt, die in een visvorm in de kelder werd gezet om af te koelen. Ook de daarbij behorende bessensap werd al klaar gemaakt. 

Natuurlijk ging het hele gezin naar de nachtmis, je zondagse- en vooral warme kleren aan en lopend naar de kerk. De kerkklokken begonnen al op tijd te luiden en ook wij gingen op tijd van huis, want we moesten bij voorkeur op onze ‘eigen plaatsen’ zitten. Zo ’s nachts in het donker en de kou naar de kerk dat gaf een bepaalde spanning die ik nog kan oproepen als ik er over nadenk. Mijn moeder zat altijd vooraan, bij binnenkomst links in de kerk in de zijbeuk. Ze had een eigen kussen, met als ik het mij goed herinner, nog de naam van haar moeder erop. Mijn vader zat altijd achter in de kerk, bij binnenkomst rechts, ongeveer de vijfde bank van achteren, met ook een eigen kussen, een zwart kussen met rode letters: ‘J.H.S. van Es’ erop geborduurd. Als meisje zat ik bij mijn moeder. De mis werd door ‘Drie Heren’ opgedragen, ze zagen er feestelijk uit en ze gebruikten bij deze mis veel wierook en er werden heel veel liederen gezongen. Soms begon de priester met gezang en volgden de kerkgangers, maar meestal zette het koor een lied in en vielen de kerkgangers al snel bij. Mijn moeder zong graag uit volle borst mee. Als kind zongen wij wel liedjes bij de kerststal, maar echt luidruchtig mee jubelen in de kerk, nou nee. Maar zoals gezegd, mijn moeder zong ook wel voor ons, ze gaf zich helemaal over aan de sfeer. 

Mijn zus Dineke zat op het kerkkoor en deze zaten bovenin de kerk achteraan, bij het orgel dus. Ook thuis oefende zij wel de kerstliederen, zo kregen wij alvast een voorproef van wat ons te wachten stond. Het voordeel van Dineke op het koor, was dat zij direct bij de uitgang van de kerk was en na de dienst snel naar huis kon om de kersttafel te dekken en koffie en thee te zetten. Ik herinner mij witte kadetjes, roomboter en kaas (bij boer Van Schie vandaan in de Meer en Geerpolder), rosbief, gebraden rollade en ander lekkers voor op brood. Uiteraard ook beschuit met roze muisjes, want er was zonet een kindeke geboren op aard (deze muisjes waren alleen met de kerst in huis). Er stonden echte brandende kaarsjes op tafel. 

Er werd nagepraat over de nachtmis, wie had wie gezien en welke jas/hoed had iemand aan/op. Wat was de kerk vol en hadden we het wel dan niet daar koud gehad, al die uren dat we in de kerk zaten. Na dit nachtelijke ontbijt mochten we om de beurt de kaarsjes uit blazen “Wie heeft er de beurt om te blazen vandaag”? Daarna tevreden naar bed. 

Het waren koude nachten en in mijn geheugen lag er ook vaak sneeuw en ik herinner mij ook dat de Stompwijkse Vaart dichtgevroren was.

Eerste Kerstdag was familiedag, dus bij oma en opa van Es in de polder op bezoek en natuurlijk weer thuis komend lang aan tafel….alle etenswaren werden uit de kelder gehaald, op het vuur wat opgewarmd moest worden. De tafel werd gedekt met een wit geborduurd kersttafellaken én servetten. Het mooie servies kwam uit de kast en de dekschalen werden gebruikt. We aten met ‘drie borden’ zo werd dat genoemd. Ohh, buikpijn van al dat eten.

Op tweede kerstdag mochten de schaatsen onder. Deze werden in de huiskamer ondergebonden en vader Jaap tilde ons over de ‘Dokter van Noort’ het ijs op. We hoefden maar te roepen en hij tilde ons ook weer graag naar binnen waar de kolenkachel snorde. Warme chocolademelk met afgeroomde melk als slagroom erop. Natuurlijk een stuk kerstbrood erbij met dik roomboter belegd.

Ook het jaarlijkse koek halen op 28 december, de Onnozele Kinderendag. Hier hing wat geheimzinnigs omheen, maar wat? In ieder geval gaven we het engeltje bij de kerststal in de kerk een dubbeltje. Dit engeltje begon dan te knikken en daarna kreeg je als kind een reep koek van meneer Pastoor…

Zoals gezegd, woon ik al 45 jaar niet meer in Stompwijk. Inmiddels hebben we de kerstversiersels van onze ouders, bij de ontruiming van ons ouderlijk huis over de vijf kinderen verdeeld en hangt een ieder nu jaarlijks een paar oude kerstklokjes en kerstballen in hun eigen bomen. De portretten van mijn ouders krijgen hulst mét besjes uit onze eigen tuin. 

En bij de jaarlijkse kerstuitvoering van mijn muziekclub (zelf speel ik met 20 anderen blokfluit en we hebben een gelegenheidskoor van 20 mensen) hoor ik in mijn achterhoofd mijn moeder luid meezingen: ‘Nu zijt wellekomen’ en de andere kerstliederen! Mijn vader hoor ik niet, maar ik weet zeker dat hij achterin de kerk stil zit mee te genieten.

Afgelopen week kreeg ik een kerstpakket met een mooie ster erbij, deze sluit ik graag bij. Allereerst omdat we, waar we ook wonen overal dezelfde sterren zien. Verder staat er een boodschap op, die ik graag met alle Stompwijkers wil delen. 

Emmy van Es 

Wij zijn het land dan niet uit, maar hebben de dorpsgrenzen toch een eindje achter ons gelaten.

G roen, ruimte, water en een schitterende omgeving

R eden genoeg voor ons om naar Leerdam te verhuizen

E n daar zijn we na ruim 8 jaar nog steeds blij mee

N atuurlijk missen we mooie dingen uit het dorp

Z oals vrienden en familie, maar ook de leuke feesten

E lk jaar komen we naar de Stompwijkse Paardendagen

L ekker bijpraten met iedereen die iets met Stompwijk heeft

O m daarna ergens in een tentje te duiken.

O ok dat zijn wel weer mooie ervaringen

S amen met ons gezin wensen we iedereen prachtige feestdagen en een schitterend 2015!

Een gezinsfoto kon ik even niet vinden. En een selfie werd hem ook niet, daarom heb ik deze foto meegestuurd, die ik in het voorjaar heb gemaakt.

                                                                                                                                                                                    Groeten Cas, Ingrid, 

                                                                                                   Simone, Esther & Marcel Luk