De aanleg van een warmteleiding langs de A4 over het grondgebied van Leidschendam-Voorburg vergt een speciale techniek. Dit vanwege het feit dat het hier gaat om veengrond met een hoge grondwaterstand. En vanwege de aanwezigheid van (broedende) weidevogels.

Dat hebben deskundigen van Gasunie, de partij die de leiding tussen Rijswijk en Leiden aanlegt, te kennen gegeven in een online voorlichtingsbijeenkomst over het project. De aanleg zou in 2025 moeten starten en twee jaar later zijn afgerond.

Normaliter wordt de leiding via een open ontgraving of een ondergrondse boring aangelegd. In Leidschendam-Voorburg wil Gasunie echter gaan werken met ‘inploegen’. Dat wil zeggen dat de leiding door een speciale machine als het ware de zachte grond wordt ingedrukt tot een diepte van minstens 2 meter.

Het inploegen heeft de minste gevolgen voor landschap en natuur. Bij een open ontgraving wordt een veel bredere strook aangetast die daarna weer hersteld moet worden. Gasunie wil bij de aanleg langs de A4 ook buiten het broedseizoen gaan werken. Mogelijk moet de leiding daardoor in fases worden aangelegd.

Gasunie beziet een aansluiting op de leiding voor het Stompwijkse tuinbouwgebied. Indien de gemeente Leidschendam-Voorburg ook een aansluiting wil moet men zich bij Gasunie melden.

Door de leiding wordt restwarmte van bedrijven in het Rotterdamse havengebied vervoerd. Dat gebeurt in de vorm van heet water (120 graden). De warmte moet in woningen het gebruik van gas gaan vervangen.

De eigenaar van kaasboerderij De Vierhuizen, Ondermeerweg 10 Stompwijk, wil een opslagzolder op zijn bedrijf verbouwen tot twee recreatiewoningen. Hij heeft daartoe een vergunning bij de gemeente gevraagd. Het totale vloeroppervlak van beide woningen samen in 75 vierkante meter. De recreanten kunnen hun auto’s op het terrein van het bedrijf kwijt, achter groen en uit het zicht.

In het gebied rondom de Drie Molens in Stompwijk vindt op grote schaal grondspeculatie plaats. Bedrijven kopen agrarische percelen op om die vervolgens als goede investering weer door te verkopen aan particulieren. De kopers worden forse winsten voorgespiegeld omdat ter plekke in de toekomst woningen gebouwd zullen gaan worden.

Dat blijkt uit een artikel in de krant Den Haag Centraal. De krant deed naar eigen zeggen langdurig onderzoek naar de zaak. Men kreeg daarbij steun van Stichting Luis in de Pels. De krant noemt drie bedrijven: Solid Agreements Vastgoed (SAV) uit Den Bosch, REA vastgoed uit Didam en Milanium uit Almere.

Den Haag Centraal stelt dat het rondom de molens gaat om gronden van tezamen 30 voetbalvelden groot, die verdeeld zijn in onder 250 verschillende eigenaren. Terwijl de waarde van de agrarische grond zo’n € 10,— per vierkante meter beloopt, betaalden die vijf tot acht keer meer voor de grond.

In alle gevallen werd de kopers voorgehouden dat er ter plekke in de toekomst woningen komen nu de bevolking groeit, er een woningtekort is en er naarstig naar bouwruimte wordt gezocht.

Den Haag Centraal citeert een woordvoerster van de gemeente die stelt dat het ‘weinig’ waarschijnlijk is dat er in het  gebied woningbouw zal worden toegestaan ‘in de komende decennia’. Eerder bepaalde de gemeenteraad al dat het buitengebied groen moet blijven en dat woningbouw binnen de bebouwde kom dient plaats te vinden.

Eind 2020 reageerde toenmalig wethouder Jan Willem Rouwendal al op grondaankopen van SAV in Stompwijk, gronden die daarna weer te koop werden aangeboden. In antwoorden op vragen uit de gemeenteraad zei hij toen: ‘De bestemming van deze gronden is ‘agrarisch’ (met waarden landschapswaarden en/of landschappelijke waarden afhankelijk om welke percelen het gaat)’.

‘De gemeente kan het de eigenaren van agrarische gronden niet verbieden die gronden aan een vastgoedinvesteerder te verkopen. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat sprake is van illegale grondtransacties of iets van deze aard. De gemeente heeft geen instrumenten voorhanden om deze ontwikkeling tegen te gaan. Door middel van actieve communicatie kan worden uitgedragen dat van grootschalige herontwikkeling van agrarische gronden in het buitengebied voor woningbouw niet binnen afzienbare termijn sprake zal zijn’.

‘Voorts is de provincie Zuid-Holland benaderd met het bericht dat partijen stukken grond in het buitengebied aankopen. De urgentie om hier op provinciaal niveau iets mee te doen wordt niet gevoeld. Er is ook contact geweest met een aantal (potentiële) kopers (die zelf bij de gemeente informeerden), waarbij is meegedeeld dat woningbouw niet toegestaan is op grond van het bestemmingsplan’.

Een aan te leggen warmteleiding tussen Rijswijk en Leiden zal Leidschendam-Voorburg binnen komen op de kruising Oude Middenweg – Kostverlorenweg. Daar zal de leiding een bocht naar rechts maken en kort daarna weer een bocht naar links. De leiding zal dan tussen Stompwijkseweg 18B en 20 de Stompwijkseweg en -vaart kruisen om via het perceel Stompwijkseweg 5B naar de A4 te lopen. De leiding volgt dan de A4 tot Zoeterwoude. Daar gaat het geheel ter hoogte van de RijnlandRoute links onder de A4 door richting de kruising A44/N206.

Dat blijkt uit het Voorontwerp inrichtingsplan en het voorontwerp plan Milieu effect rapportage (MER) dat de provincie heeft vrijgegeven. De leiding gaat lopen van de Prinses Beatrixlaan in Rijswijk naar een aanlandstation bij de kruising A44/N206. Daar wordt aangesloten op het warmtenet van Vattenfall in de Leidse regio. Door de leiding gaat restwarmte (warm water) van de Rotterdamse havenindustrie. Deze warmtebron moet gasverwarming in woningen gaan vervangen in het kader van de energie omwenteling.

Uit de stukken blijkt dat het bochtenwerk van de leiding nabij de Kostverlorenweg wordt gedaan om een ‘ontwikkelingsgebied’ hier te ontzien. Het gaat om de komst van een recreatief knooppunt annex maatschappelijke voorziening (De Tureluur). Bij Stompwijk zal de leiding een aantal kwekerijen in de Meeslouwerpolder kruisen. Ook komt het geheel langs de boot- en kanoverhuur De Meerenburger.

De leiding krijgt een breedte van tien tot vijftien meter, ook al zijn de buizen (twee stuks) elk maar 70 centimeter in doorsnee. De leiding wordt ingegraven. Bij wegen en waterwegen zal gewerkt worden met boringen en duikers.

De voorontwerpen worden nu ter advisering door betrokken gemeenten en waterschappen vrijgegeven. In Leidschendam-Voorburg raakt het project het Bestemmingsplan landelijk uit 2012, de Beheers verordening uit 2017 en het plan Landelijk gebied II uit 2014. De provincie heeft het project overigens in een provinciale bestemmingsplan procedure opgenomen waardoor lokale regels worden overruled.

In de stukken staat dat de leiding Leidschendam-Voorburg de mogelijkheid biedt woningen en andere gebouwen erop aan te sluiten. De gemeente beziet zo’n aansluiting ook. Het project is conform de beleidsdoelstellingen van Leidschendam-Voorburg inzake de energie omwenteling, zo staat er te lezen. Er zijn diverse T-stukken (aansluitingen) in de leiding voorzien. Waar die komen wordt niet duidelijk gemaakt.

De MER-procedure is nodig vanwege de milieu- en natuurbelangen die in het geding zijn. In oktober wil de provincie het ontwerp van de leiding en de MER vrijgeven voor inspraak. Dat zal gedurende zes weken zijn.

Bij de Raad van State liggen vier beroepschriften tegen het bestemmingsplan Meeslouwerpolder. Het bestemmingsplan, dat eind 2021 door de gemeenteraad werd geaccordeerd, is daardoor nog steeds niet onherroepelijk. Wanneer de Raad van State de zaak inhoudelijk gaat behandelen is nog niet bekend.

Door het bestemmingsplan wil  de gemeente komen tot een compacte en economisch vitale polder; een combinatie van grotere tuinders, lokale bedrijvigheid en wonen. Oude en leegstaande objecten dienden te verdwijnen ten behoeve van nieuwe ontwikkelingen passend bij het gebied.

Een echt grootschalige transformatie van het gebied werd vooralsnog niet voorzien. Wel kleinere initiatieven zoals de sloop van de voormalige kippenloods aan de Meerburgerlaan.